(0 از 5)

نرم افزار به عنوان سرویس یا SaaS یک مدل برای ارائه نرم افزار است و به نرم افزارهایی اطلاق می شود که بر بستر اینترنت عرضه میشوند. از جمله ی این نرم افزار ها میتوان به نرم افزارهای حسابداری، CRM و نرم افزارهای مدیریت منابع انسانی اشاره کرد.

نرم افزار  SaaS چیست؟

امروزه کسب و کارهای مختلف برای سهولت و سرعت در انجام امور محوله خود ناگزیر به استفاده از نرم افزارهای مختلف می باشند. در گذشته اغلب از نرم افزارهای تحت ویندوز برای این کار استفاده می شد اما نرم افزار تحت ویندوز محدودیت های فراوانی داشت و با دنیای تکنولوژی همگام نبود. مثلا برای استفاده از یک نرم افزار تحت ویندوز کاربر باید حتما از سیستمی که نرم افزار روی آن نصب بود استفاده میکرد در نتیجه نمی توانست از محیطی خارج از محیط کاری به اطلاعات خود دسترسی داشته باشد. اگر سیستم دچار نقص فنی میشد تمام اطلاعات ذخیره شده روی هارد دیسک از بین میرفت. اما با ورود اینترنت و بدنبال آن ظهور رایانش ابری نرم افزارهای جدیدی به بازار عرضه شد که مشکلات سابق را نداشتند. این نرم افزارها به SaaS یا Software as a Service موسوم هستند. که معادل فارسی آن "نرم افزار به عنوان سرویس" و یا "اجاره نرم افزار" می باشد. در واقع Software as a Service  یک مدل برای ارائه نرم افزار است. منظور از SaaS نرم افزارهایی است که بر بستر اینترنت به کاربر ارائه می شود. این نرم افزارها به صورت کامل در مالکیت کاربر قرار نداشته و کاربران به صورت اشتراکی از خدمات نرم افزار بهره مند می شوند. 

روش کار نرم افزار SaaS

در این روش کاربر برای استفاده از نرم افزار به صورت ماهیانه یا برحسب میزان استفاده خود هزینه می پردازد. و به دلیل اینکه نرم افزار روی سرور ارائه دهنده می باشد کاربر نیازی به خریداری سخت افزاری برای استقرار آن ندارد. در نتیجه مراحل نصب نرم افزار، تعمیرات و نگهداری از آن و بروزرسانی خودبخود حذف می شود.

بعضی از شرکت های نرم افزاری SaaS خود را به صورت رایگان در اختیار کاربران قرار میدهند. از آن جمله می توان به Google Docs،  Dropboxو Google Drive اشاره کرد. این شرکت ها بوسیله ی مدل های تجاری دیگر از نرم افزار خود کسب درآمد میکنند.

نرم افزار SaaS

تاریخچه SaaS

ظهور نرم افزارهای کاربردی برای اولین بار در دهه 1960 متولد شد. در آن زمان شرکت آی بی ام و سایرین برای امور مربوط به کسب و کار خود از روشی با عنوان رایانش همگانی یا Utility Computing  استفاده میکردند. در این روش یک شرکت پشتیبانی همه یا بخشی از امور مربوط به رایانه خود را به شرکت دیگر واگذار میکند. SaaS  یا نرم افزار به عنوان سرویس در ابتدای پیدایش رایانش ابری مورد توجه کمپانی های بزرگ قرار نگرفت حتی شرکت هایی مانند مایکروسافت و اوراکل نیز در سالهای اولیه SaaS را نادیده گرفتند.

برای آشنایی با مفهوم رایانش ابری به صفحه مروری بر رایانش ابری مراجعه کنید.

در آن زمان دسترسی به اینترنت و سرعت آن مشکلی بود که اغلب کاربران با آن روبرو بودند و اتصالات اینترنتی حداکثر سرعتی معادل 56 کیلوبیت داشتند در نتیجه نرم افزار SaaS  نمیتوانست مورد استفاده کاربران قرار گیرد.

با توسعه اینترنت در سال 1990 مدلی جدید از محاسبات متمرکز پدیدار شد که ASP نام گرفت. (مخفف Application Service Providersهدف اصلیASP  ها در واقع کاهش هزینه ها در کنار مدیریت متمرکز در کسب و کار بود و SaaS توسعه ی مدل ASP بود.

انواع SaaS ها

نرم افزار به عنوان خدمت به دو دسته ی کلی تقسیم می شود.

  1. سرویس های کسب و کار محور

این نوع خدمات شامل ارائه راهکار به سازمان ها و شرکت هاست. منظور از خدمات ارائه نرم افزارهای مورد تقاضای سازمانها می باشد. در این مدل هم می توان به صورت سنتی نرم افزار را به مشتریان فروخت و هم میتوان به آنها در ازای اشتراک ماهیانه خدمات نرم افزاری ارائه کرد.

نرم افزا حسابداری سرمایه سیستم یکی از انواع نرم افزارهای کسب و کار محور می باشد. برای آشنایی با این نرم افزار به صفحه سرمایه سیستم مراجعه نمایید.

  1. سرویس های مشتری محور

شامل ارائه خدمات نرم افزاری به کاربران به صورت مشتری محور می باشد. گاهی ارائه این خدمات با پرداخت حق اشتراک صورت می گیرد اما اغلب به صورت رایگان هستند و تبلیغات عامل ارائه آن است.

حقوق مالکیت و روش پرداخت در نرم افزارهای SaaS

وقتی شما نرم افزاری را خریداری میکنید هزینه آنرا به یکباره پرداخت میکنید و مالک نرم افزار خریداری شده محسوب می شوید تا به این مرحله تفاوتی با خرید کالاهای دیگر وجود ندارد. و تا زمانی که قانونی را زیر پا نگذارید (مثلا قوانین کپی رایت) مشکلی برایتان پیش نخواهد آمد. اما در نرم افزارهای SaaS روال کار به صورت دیگری ست. در این مدل مالکیت نرم افزار در اختیار تولید کننده باقی خواهد ماند و مشتری نمی تواند نرم افزار را به یکباره بخرد بجای آن باید حق اشتراک خود را در بازه های زمانی متفاوتی پرداخت کند.

نرم افزار SaaS

مزایای استفاده از نرم افزارهای SaaS

هزینه ی اشتراک پایین

اگر شما کاربری هستید که تنها در موارد نادری نیاز به استفاده از نرم افزار خاصی دارید بهترین راه این است که از نرم افزارهای SaaS استفاده کنید و هزینه ای برای خرید نرم افزار پرداخت نکنید. چون معمولا هزینه ی اشتراک در برابر هزینه خرید نرم افزار بسیار ناچیز است. در این مدل کاربر نیازمند تهیه تجهیزات سخت افزاری خاصی نمی باشد. در نتیجه هزینه خرید زیر ساخت های IT خودبخود حذف میگردد.

عدم نیاز به تجهیزات ذخیره سازی

نرم افزاری که روی سیستم شما نصب می شود معمولا فضای از هارد شما را اشغال می کند و به صورت مداوم نیاز به پشتیبان گیری از اطلاعات خود دارد اما نرم افزارSaaS  فضایی از سیستم شما را اشغال نمیکند.

دسترسی آسان از هر نقطه و در هر زمان از شبانه روز

در این مدل کاربر نیاز ندارد اطلاعات کسب و کار خود را در هر مکانی با خود به همراه داشته باشد. همچنین محدودیت زمانی در استفاده از این نرم افزار وجود ندارد. این مزیت کاربر را قادر می سازد از هر نقطه ای و در هر زمانی به نرم افزار دسترسی پیدا کند.

بروزرسانی خودکار

در نرم افزارهای مبتنی بر رایانش ابری وظیفه بروزرسانی نرم افزار بر عهده کاربر نبوده و ارائه دهنده سرویس این وظیفه را عهده دار است در نتیجه کاربران دغدغه آپدیت نرم افزار را نخواهند داشت.

قابلیت ترکیب با برنامه های کاربردی دیگر

وقتی که با یک نرم افزار SaaS کار میکنید میتوانید بوسیله API با نرم افزارهای دیگر ارتباط برقرار کنید به این معنی که نرم افزار قابلیت ترکیب با نرم افزارهای کاربردی دیگری که مورد نیاز کاربر است را داراست.

ضرر مالی کمتر در صورت عدم رضایت از خرید

در مدل سنتی استفاده از نرم افزار کاربر نرم افزار را خریداری کرده و تمام مبلغ را یکجا پرداخت میکند و در صورت عدم رضایت از محصول خریداری شده امکان بازگشت وجه فراهم نیست اما در مدل جدید کاربر تنها هزینه ی اشتراک را که به مراتب از خرید نرم افزار پایین تر است پرداخت میکند و در صورت عدم رضایت می تواند با حداقل هزینه به اشتراک خود پایان دهد.

نرم افزار SaaS

امنیت در نرم افزار SaaS

امروزه امنیت در استفاده از رایانش ابری بطور کل و دراستفاده از نرم افزار SaaS بطور خاص بحث بسیار مهمی است و اغلب کاربران در استفاده از آن دغدغه های خاص خود را دارند. راهکاری که توسط مختصصان علوم رایانه ارائه شده است این است که داده در ابر باید به صورت رمزنگاری شده ذخیره گردد و برای جلوگیری از دسترسی مستقیم مشتریان به داده های اشتراک گذاری شده می توان از پراکسی و واسطه استفاده کرد.