سرمایه سیستم / مقالات /

ترازنامه مالی چیست؟

(0 از 5)

یک ترازنامه مالی دارایی ها، بدهی ها و حقوق صاحبان سهام را در یک دوره زمانی مشخص گزارش میکند و بنیانی برای ارزیابی نرخ بازگشت سرمایه و ساختار سرمایه فراهم میکند. ترازنامه یک سند مالی است که برآوردی از دارایی ها و بدهی های بنگاه اقتصادی را فراهم میکند.

 

یک ترازنامه مالی دارایی ها، بدهی ها و حقوق صاحبان سهام را در یک دوره زمانی مشخص گزارش میکند و بنیانی برای ارزیابی نرخ بازگشت سرمایه و ساختار سرمایه فراهم میکند. ترازنامه یک سند مالی است که برآوردی از دارایی ها و بدهی های بنگاه اقتصادی را در مقایسه با میزان سرمایه ای که سهامداران به بنگاه اقتصادی تزریق کرده اند فراهم میکند.

اجزای یک ترازنامه مالی

یک ترازنامه مالی براساس معادله زیر محاسبه می شود.

دارایی ها = بدهی ها + حقوق صاحبان سهام

آنچه در این معادله مشهود است این است که یک بنگاه اقتصادی باید برای تمامی دارایی های خود پول پرداخت کند (دارایی های سازمان) که این پول یا از طریق استقراض حاصل می شود (بدهی های سازمان) و یا از طریق سرمایه صاحبان سهام حاصل می شود (حقوق صاحبان سهام).

برای مثال اگر یک سازمان یک وام 5 ساله به مبلغ 4000 دلار از بانک دریافت کند دارایی نقدی خود را به مبلغ 4000 دلار افزایش داده؛ اما از طرفی بدهی های خود را نیز به همین میزان افزایش داده است. در اینجا دو طرف معادله ما دارای تعادل می باشد. ولی اگر به سازمان ما 8000 دلار از طریق صاحبان سهام پول تزریق شود دارایی سازمان و حقوق صاحبان سهام به میزان 8000 دلار ارتقا می یابد. تمام این درآمد در قسمت بدهی ها ثبت شده و به دارایی صاحبان سهام افزوده می شود. در قسمت دارایی ها نیز به عنوان پول نقد، سرمایه، لیست اموال و غیره ثبت می شود.

دارایی ها، بدهی ها و حقوق صاحبان سهام هر کدام متشکل از حساب های جزئی تری هستند که سرمایه شرکت را تشکیل میدهند. این حساب ها بسته به نوع صنعت دارای تنوع زیادی هستند. و اصطلاحات مشابه بسته به نوع فعالیت کسب و کار می تواند بر موارد متنوعی دلالت کند. به طور کلی مولفه های ناچیزی وجود دارند که سرمایه گذاران  بر سر آنها توافق نظر داشته باشند.  

ترازنامه

دارایی ها

در بخش دارایی ها صورت حساب هایی وجود دارد که شامل نقدینگی می شود این نقدینگی باید به سهولت بتواند به پول نقد تبدیل شود. دارایی هایی که در مدت یک سال یا کمتر می تواند به پول نقد تبدیل شود نقدینگی جاری نامیده می شود. و دارایی هایی که نمی تواند به پول نقد تبدیل شود یا در مدت زمان بیشتری نقد می شود دارایی غیر جاری یا دارایی بلند مدت نامیده می شود.

در اینجا به ذکر نمونه هایی از دارایی جاری و دارایی بلند مدت می پردازیم:

دارایی جاری

پول نقد یا دارایی های معادل پول نقد: دارایی هایی که معمولا امکان تبدیل به پول نقد را دارند هستند که می تواند شامل اوراق خزانه، سپرده های کوتاه مدت و ارز قوی باشد.

اوراق تجاری قابل فروش: سهام و اوراق قرضه ای که قابل خرید و فروش باشد.

حسابهای دریافتنی: پولی که مشتریان به سازمان بدهکار هستند و انتظار میرورد ظرف مدت یک سال پرداخت شود.که احتمالا شامل مواردی می شود که برای مشتریان غیرمنتظره است.

لیست اموال: کالاهایی که آماده فروش می باشد که به کمترین قیمت و یا قیمت روز بازار قیمت گذاری می شوند.

هزینه های پیش پرداخت: شامل هزینه هایی می شود قبلا پرداخت شده اند مانند حق بیمه، قرارداد های تبلیغاتی و اجاره.

دارایی های بلند مدت

سرمایه گذاری های بلند مدت: شامل اوراق بهاداری که ظرف مدت یک سال نمی تواند به پول نقد تبدیل شود.

دارایی های ثابت: که شامل زمین، ماشین آلات، تجهیزات، ساختمان و سایر دارایی های بادوام میشود.

دارایی های نامشهود: این نوع دارایی ها شامل دارایی های غیر فیزیکی اما با ارزش می شود. مثل سرمایه فکری و حق مالکیت، حق اختراع، علائم تجاری و غیره. در حالت عادی دارایی های نامشهود تنها در صورتی در لیست دارایی های ترازنامه قرار می گیرند که در جریان کار کسب شده باشند.

بدهی ها

بدهی پولی است که سازمان باید به بیرون پرداخت کند. از صورتحساب هایی که باید در موعد مقرر پرداخت شوند گرفته تا سود اوراق قرضه، اجاره، قبوض و حقوق پرسنل. بدهی های جاری بدهی هایی هستند که در طول یک سال مالی باید پرداخت شوند و براساس زمان پرداخت لیست می شوند. اما بدهی های بلند مدت بدهی هایی هستند که بیشتر از یک سال برای بازپرداخت مهلت دارند.

بدهی های جاری

سهام جاری بدهی بلند مدت

بدهی بانکی

بهره پرداختی

اجاره، مالیات، قبوض

حقوق و دستمزد پرداختی

پیش پرداخت مشتریان

سود سهام پرداختنی

بدهی های بلند مدت

بدهی های بلند مدت: بهره و مبلغ اصلی اوراق قرضه

بدهی صندوق بازنشستگی: پولی که یک سازمان موظف است به حساب کارمندان بازنشسته ی خود واریز کند

مالیات های معوق: مالیات هایی که سازمان باید پرداخت کند اما برای سال آینده هنوز پرداخت نشده است. این مولفه علاوه بر زمان سنجی مابه التفاوت میان گزارش های مالی و روشی که مالیات ها محاسبه می شود را از بین میبرد.  

تعدادی از این بدهی ها خارج از تراز نامه هستند. بدین معنی که در ترازنامه موجود نمی باشند.

حقوق صاحبان سهام

حقوق صاحبان سهام پولی است که متعلق به صاحبان کسب و کار می باشد. این اصطلاح به عنوان خالص دارایی ها نیز شناخته می شود که معادل کسر بدهی های سازمان از خالص دارایی های آن است.

   سود انباشته درآمدهایی هستند که یک سازمان برای سرمایه گذاری مجدد و یا پرداخت بدهی های خود از آن استفاده می کند. و بقیه آن در میان صاحبان سهام به عنوان سود سهام توزیع می شود.

سهام خزانه داری به سهامی اطلاق می شود که یک سازمان بازخرید کرده و یا هرگز صادر نکرده است. این سهام می تواند در زمان دیگر برای بدست آوردن پول نقد یا جلوگیری از تصاحب سازمان توسط بدهکاران در زمان مقروض بودن مورد استفاده قرار گیرد.

بعضی از سازمان ها به عنوان حقوق صاحبان سهام، سهام ممتاز صادر میکنند که متمایز از سهام متداول است.

"سرمایه پرداخت شده مازاد" یا "مازاد سرمایه" مقدار سرمایه ای را که صاحبان سرمایه، مازاد بر سرمایه متداول سرمایهگذاری کرده اند؛ یا سرمایه ی ممتازی (که بیشتر بر پایه ی ارزش اسمی است تا قیمت های بازار) را نشان می دهد. حقوق صاحبان سرمایه بطور مستقیم بر پایه ی ارزش جاری سهام شرکت در بازار نیست. بلکه بر پایه ی قیمت جاری سهام است. در حالی که سرمایه پرداخت شده مجموع سرمایه ای است که ممکن است با هر قیمتی خریداری شده باشد.

ترازنامه چیست؟

 

یک نمونه واقعی از ترازنامه

جدول زیر نمونه ای از ترازنامه شرکت آمازون در 3 ماهه پایانی 2017 است. تمامی مقادیر بر حسب دلار آمریکا بیان شده است.

دارایی ها دلار آمریکا
پول نقد و سرمایه کوتاه مدت 21.451
سرمایه قابل وصول کوتاه مدت 8.046
موجودی انبار 11.510
سایر دارایی های جاری -
دارایی های جاری کل 41.007
مایملک خالص، تجهیزات و دستگاهها 37.083
سرمایه کل و پیش پرداخت ها 1.377
اسناد قابل وصول بلند مدت -
دارایی های نامشهود 4.254
سایر دارایی ها 4.060
کل دارایی ها 87.781

 

بدهی ها دلار آمریکا
بدهی های کوتاه مدت 6.136
حساب های قابل پرداخت 21.439
مالیات بر درآمد قابل پرداخت -
سایر بدهی های جاری 12.945
بدهی های جاری کل 40.520
بدهی های بلند مدت 17.483
تامین هزینه ی ریسک -
بدهی مالیات های معوق -
سایر بدهی ها 6.564
کل بدهی ها 64.567

 

حقوق صاحبان سهام دلار آمریکا
اندوخته های غیر سهامی -
سهام ممتاز -
سهام متداول کل 23.214
سهام صاحبان سهام 23.214
انباشت سهام اقلیت -
کل حقوق صاحبان سهام 23.214

روش تفسیر یک ترازنامه

یک ترازنامه تصویری از وضعیت مالی یک سازمان در یک نقطه ی زمانی است که خود به تنهایی نمی تواند تفسیری از روندهای حاکم بر سازمان را ارائه دهد. به همین دلیل باید با ترازنامه های قبلی که مربوط به زمان گذشته بوده است مقایسه شود. همچنین می بایست با سازمان های دیگری که فعالیت مشابه دارند مقایسه شود به این دلیل که سازمانهای مختلف معمولا رویکرد مشابهی نسبت به تامین مالی دارند.

از ترازنامه های مالی نسبت های متعددی ماخوذ می شود که می تواند به سرمایه گذاران کمک کند وضعیت سازمان را ارزیابی کنند. این نسبت ها شامل "نسبت بدهی به سهام" و "نسبت آنی" در مقایسه با سازمانهای دیگر است. بعلاوه صورتحساب درآمد و صورتحساب جریان نقدینگی می تواند مولفه های ارزشمندی برای دارایی های مالی یک سازمان فراهم کند. همانطور که هر سند یا پیوست دیگری در گزارش درآمد میتواند به ترازنامه استناد کند.