سرمایه سیستم / مقالات /

آشنایی با صورت سود و زیان

(0 از 5)

صورت سود و زیان میزان سود و زیان انتهای دوره را از طریق محاسبه میزان درآمدها و هزینه ها بدست می دهد. به بیان ساده تر صورت سود و زیان خلاصه ای از چگونگی کسب درآمد و هزینه توسط شرکت را از طریق فعالیت های عملیاتی یا غیر عملیاتی محاسبه می کند.

در مقالات گذشته با گزارشات مالی به تفصیل آشنا شدیم همانطور که اشاره کردیم گزارش مالی دارای 3 بخش مهم است:

ترازنامه یا  balance sheet

جریان وجوه نقد یا  cash flow

 و صورت سود و زیان یا Income Statement

در این مقاله قصد داریم با صورت سود و زیان آشنا شویم.

صورت سود و زیان همچنین به عنوان  profit and loss statementنیز شناخته می شود و در مواردی صورت درآمد و هزینه یا صورت عملیات نیز نامیده می شود. صورت سود و زیان میزان سود و زیان انتهای دوره را از طریق محاسبه میزان درآمدها و هزینه ها بدست می دهد. به بیان ساده تر صورت سود و زیان خلاصه ای از چگونگی کسب درآمد و هزینه توسط شرکت را از طریق فعالیت های عملیاتی یا غیر عملیاتی محاسبه می کند.

 این شاخص بر مبنای حسابداری تعهدی محاسبه می شود. اما لازم است قبل از تشریح مفهوم صورت سود و زیان با مفهوم حسابداری تعهدی آشنا شویم.

حسابداری تعهدی نقطه مقابل حسابداری نقدی می باشد؛ که در آن عملکرد یک شرکت بدون توجه به زمان انجام معامله به صورت نقدی، و با شناسایی رویدادهای اقتصادی اندازه گیری می شود.

در این روش فروش زمانی اتفاق می افتد که معامله انجام شده باشد و نه زمانی که پول نقد به حساب فروشنده یا صاحب کارخانه واریز شده باشد. در واقع معاملات صورت گرفته از طریق فروش اعتباری نیز در همان تاریخ انجام معامله ثبت می شوند و به حسابهای دریافتنی بنگاه اقتصادی اضافه خواهند شد. منطق حسابداری تعهدی این است که رویدادهای مالی که به صورت اعتباری انجام می شود بر صورت حسابهای مالی در طول همان بازه گزارشی تاثیر می گذارند در نتیجه لازم است در همان تاریخ ثبت شوند. اما حسابداری نقدی معامله را زمانی ثبت می کند که پول نقد به حساب بنگاه اقتصادی واریز شده باشد. به عبارتی در حسابداری نقدی اگر پول خرید یک کالا که به روش اعتباری خریداری شده تا ماه و یا سال بعد واریز نشود جزو فروش شرکت شناخته نخواهد شد.

حسابداری تعهدی در واقع بدهی ها دارایی های غیر نقدی از قبیل حساب های قابل پرداخت، حساب های دریافتنی، حسن نیت، بدهی مالیاتی معوق و هزینه های مربوط به آینده را در تاریخ انجام معامله ثبت کرده و به رسمیت می شناسد.

صورت سود و زیان

در مورد محاسبه صورت صود و زیان روند کار بدین ترتیب است که کلیه درآمدها و هزینه های شناسایی شده باید در آن منعکس شود. و تنها در مواردی درآمدها و هزینه ها در صورت سود و زیان انعکاس پیدا نمی کند که بر اساس استانداردهای حسابداری مستقیما در ردیف حقوق صاحبان سهام قرار گیرد.

روش محاسبه صورت سود و زیان

در محاسبه صورت سود و زیان ابتدا درآمدها محاسبه می شود و سپس هزینه ها از آن کسر میگردد.

هزینه‌های دوره مالی - درآمد دوره مالی = سود دوره مالی

در صورت فزونی درآمد به هزینه شرکت سود داشته است.

درآمدهای دوره مالی - هزینه دوره مالی = زیان دوره مالی

و در صورت فزونی هزینه به درآمد شرکت متحمل زیان شده است.

منظور از عملکرد مالی، فعالیتهایی است که به نوعی باعث تغییر در دارایی، بدهی ها و سرمایه گردد.

همچنین صورت سود و زیان دارای 3 نوع سود می باشد

الف) سود ناخالص

سود ناخالص از کسر میزان فروش کالا از هزینه تمام شده کالا بدست می آید و معادله آن به شکل زیر است:

سود ناخالص = هزینه تمام شده کالا – میزان فروش کالا

ب) سود عملیاتی

سود عملیاتی یا سود قبل از کسر مالیات از کسر سود ناخالص از هزینه های عملیاتی و هزینه های استهلاک ساختمان و اثاثیه بدست می آید. معادله آن به صورت زیر می باشد.

سود عملیات= هزینه استهلاک – هزینه های عملیاتی – سود ناخالص

ج) سود خالص

سود خالص از کسر مالیات از درآمدهای غیر عملیاتی ( مواردی نظیر سود بانکی) بعلاوه هزینه های غیر عملیاتی کسر از سود عملیاتی بدست می آید.

سود خالص = مالیات – درآمدهای غیر عملیاتی + هزینه های غیر عملیاتی – سود عملیاتی

مهمترین بخش صورت سود و زیان قسمت پایانی آن یعنی سود یا زیان ویژه است که نتیجه فعالیت یک شرکت را نشان می دهد و با مطالعه آن میتوان فهمید که نتایج فعالیت کسب و کار سود آور بوده یا زیان ده.

صورت سود و زیان

صورت سود و زیان جامع

صورت سود و زیان جامع یکی از صورت های مالی مهم است که تمامی درآمدها و هزینه های شناسایی شده را به تفکیک اجزای تشکیل دهند آنها نمایش میدهد. این درآمد و هزینه ها قابل انتساب به صاحبان سرمایه می باشند. هدف آن ارائه کلیه درآمدها و هزینه های شناسایی شده در یک دوره مالی می باشد. و تمرکز اصلی آن بر هزینه های عملیاتی است. در اینجا صورت سود و زیان‌ دربرگیرنده‌ کلیه‌ درآمدها و هزینه‌های‌ شناسایی‌ شده‌ طی‌ دوره‌ ازجمله‌ درآمدها و هزینه‌های‌ تحقق‌ نیافته‌ است‌.

اما اگر اجزای‌ صورت‌ سود و زیان‌ جامع‌ محدود به‌ سود یا زیان‌ خالص‌ دوره‌ و تعدیلات‌ سنواتی‌ باشد، ارائـه‌ صورت‌ سود و زیان‌ جامع‌ ضرورتی‌ ندارد. در این موارد باید یادداشتی‌ ذیل‌ صورت‌ سود و زیان‌ دوره‌، مبنی بر عدم‌ لزوم‌ ارائـه‌ صورت‌ سود و زیان‌ جامع‌ الصاق شود.

صورت سود و زیان جامع موارد زیر را نشان میدهد:

  1. سود و زیان خالص شرکت بر اساس صورت سود و زیان
  2. سایر درآمدها و هزینه هایی شناسایی شده شرکت به تفکیک شامل  درآمدها و هزینه‌های‌ تحقق‌ نیافته‌ ناشی از تغییرات‌ ارزش‌ داراییها و بدهیهایی‌ که‌ با هدف قادر ساختن‌ شرکت به‌ انجام‌ عملیات‌ به نحو مستمر انجام‌ می‌شـود و به موجب‌ استانداردهای‌ حسابداری‌ به‌ عنوان حقـوق‌ صاحبـان‌ سرمایـه‌ شناخته می شود.
  3. تعدیلات سنواتی که شامل آثار تغییر در رویه‌های‌ حسابداری‌ و اصلاح‌ اشتباهات می شود.

تفاوت ترازنامه و صورت سود و زیان

ترازنامه تصویری لحظه ای از عملکرد کسب و کار ارائه میکند به این معنی که وضعیت مالی یک بنگاه اقتصادی را در یک لحظه مشخص میکند و فقط در همان تاریخ نشان میدهد. در ترازنامه ستونی با نام تاریخ وجود دارد که نشان دهنده تاریخ وقوع یک رویداد مشخص است. اما صورت سود و زیان وضعیت مالی بنگاه اقتصادی را در یک بازه زمانی یا دوره مالی نشان میدهد.  در واقع صورت سود و زیان تمام وقایع منتهی به دوره مالی را گزارش می کند.