سرمایه سیستم / مقالات /

توانایی تشخیص و کاربرد مفاهیم نظری حسابداری

(0 از 5)

حسابداری عبارتست از فن تفسیر، اندازه گیری و توصیف فعالیت‌های اقتصادی. برای بسط و تکامل حسابداری در یک مؤسسه باید اصول و استانداردهای حسابداری و قواعد و روش‌های متداول مورد استفاده حسابدار قرار گیرد.

توانایی تشخیص و کاربرد مفاهیم نظری حسابداری

مفهوم تفکیک شخصیت از فرضیات مبنایی

عبارتست از توانایی شناسایی و ثبت رویدادهای مالی و گزارشگری مالی که می‌بایست برای هر مؤسسه یا هر فرد به طور مستقل از یکدیگر به عمل آید.

مفهوم تداوم یا استمرار از فرضیات مبنایی

یعنی حسابداری هر مؤسسه عملیات مؤسسه خود را مداوم و مستمر فرض کند. در حسابداری فرض بر این است که یک واحد تجاری برای یک مدت طولانی به فعالیت خود ادامه می‌دهد، فرض تداوم فعالیت توسط کمیته حسابداری مالی به شرح زیر تعریف شده است:

فرض بر این است که هر واحد تجاری دارای تداوم فعالیت است یعنی عملیات آن در آینده ی قابل پیش بینی ادامه دارد. به بیان دیگر فرض می‌شود که نه قصد بر این است که واحد تجاری منحل یا عملیات آن به نحو قابل ملاحظه ای کاهش داده شود و نه ضرورت این کار احساس می‌شود.

مفهوم واحد پولی

یعنی برای ثبت رویدادهای مالی و ارائه اطلاعات مالی بایستی یک واحد مشترک به کار رود. کلیه مبادلاتی که توسط حسابداران در دفاتر یا صورتهای مالی منعکس می‌گردد معرف حجم یا مقدار نمی‌باشد بلکه تنها بهای آن را نشان می‌دهند. به طور کلی وقایعی که با پول اندازه‌گیری نمی‌شوند و فاقد جنبه مالی می‌باشند در دفاتر و صورتحساب‌ها منعکس نمی‌گردند.

مفهوم پذیرش دوره مالی

براساس مفهوم قبول دوره مالی مقرر شده است که شناسایی، ثبت و ارائه اطلاعات مالی طبقه بندی شده برای هر دوره مالی به صورت جدا از دوره مالی دیگر صورت پذیرد. باید توجه داشت که سال مالی ممکن است مطابق با سال شمسی یا غیر از آن باشد البته بهتر است سال مالی به گونه ای انتخاب شود که پایان آن مصادف با زمانی باشد که حجم عملیات شرکت در پایین‌ترین سطح خود قرار دارد. یکی از نتایج پذیرش فرض دوره مالی بوجود آوردن ویژگی قابلیت مقایسه صورتهای مالی می‌باشد.

روش حسابداری تعهدی

فرض تعهدی

طبق روش حسابداری تعهدی شناسایی و ثبت رویدادهای مالی مؤسسه در تاریخ وقوع بایستی به عمل آید. خواه فعل مالی به صورت نقد انجام شده باشد و خواه به صورت نسیه. روش نقدی در گذشته متداول بوده و امروزه در حسابداری مرسوم نیست. بر طبق این روش زمانی فعل مالی شناسایی و ثبت می‌گردد که حتماً وجه نقد رد و بدل شده باشد در روش نقدی برای حساب‌های دریافتنی و حساب‌های پرداختنی هزینه استهلاک ثبت نمی‌شود. در این مبنا هزینه زمانی شناسایی و به ثبت می‌رسد که کالا و خدمات مربوط بدان دریافت یا به مصرف رسیده باشد. هر چند که بهای آن فعلا پرداخت نشود.

همچنین برای شناسایی و ثبت درآمد به تحقق درآمد اشاره می‌گردد. طبق اصل تحقق درآمد زمانی‌که کالا و خدمات به مشتری ارائه شده و تردید قابل ملاحظه ای در وصول بهای کالا و خدمات ارائه شده وجود نداشته باشد، درآمد شناسایی و به ثبت می‌رسد؛ هر چند که بهای آن فعلا دریافت نشود؛ استفاده از چنین رویه‌ای در حسابداری بازرگانی تلاش در جهت انعکاس تمام ارقام درآمدها و هزینه‌هایی است که با هدف تعیین سود و زیان واقعی انجام پذیرد. در حالی‌که در صورت استفاده از مبنای نقدی ثبت درآمدها و هزینه‌ها به طور مستقیم در ارتباط با وصول وجه نقد و پرداخت آن خواهد بود که مسلماً هر دریافتی درآمد نبوده و هر پرداختی نیز هزینه نمی‌باشد.

روش حسابداری نقدی

در روش حسابداری نقدی:

فروش نقدی دوره + دریافتی‌های بابت نسیه سال قبل و سال جاری +دریافتی‌های بابت سال بعد = کل مبلغ فروش نقدی
خرید نقدی دوره + پرداختهای خرید نسیه سال قبل + پیش پرداخت خرید کالا = کل خرید نقدی
هزینه نقدی این دوره + پرداخت مربوط به دوره قبل در این دوره + پرداخت مربوط به دوره بعد = کل هزینه‌های

در روش تعهدی صورتهای مالی سال بعد و سال قبل منظور نمی‌شود. صورتهای مالی هر سال برای همان سال ثبت می‌شود. مثلا کل فروش سال 90 برابر است با فروش نسیه سال 90 بعلاوه فروش نقد سال 90.

فروش نقد سال 90 + فروش نسیه سال 90 = کل فروش سال 90

اصل تحقق

طبق اصول پذیرفته شده حسابداری (GAAP) به موجب این اصل فعل مالی یا رویدادهای مالی هر مؤسسه به محض وقوع شناسایی و ثبت می‌شوند. و درآمد زمانی شناسایی می‌شود که دو شرط زیر برقرار باشد‌

  • الف: مبادله یا داد و ستد صورت گرفته باشد
  • ب: فرآیند کسب سود کامل شده باشد

طبق این اصل درآمد ناشی از فروش کالا، باید در زمان فروش و مطابق روش فروش شناسایی می‌گردد زیرا در این تاریخ فروش فرآیند کسب سود کامل می‌گردد. درآمد ناشی از خدمات براساس میزان انجام خدمات شناسایی می‌گردد زیرا میزان انجام خدمات مبنایی جهت تشخیص تکمیل فرآیند کسب سود است. مبالغ پیش دریافت مشتریان نباید به عنوان درآمد دوره محسوب گردد زیرا فرآیند کسب سود در مورد این مبادله هنوز تکمیل نشده است.

اصل بهای تمام شده

براساس این اصل بایستی رویدادهای مالیبه قیمت تمام شده‌ای که نشان دهنده ارزش متعارف آنها در جامعه بوده شناسایی و ثبت شوند و مبادلات حسابداری در تاریخ وقوع به بهای تمام شده در دفاتر ثبت گردند. منظور از بهای تمام شده هر دارایی ارزش مبادله نقدی آن در تاریخ تحصیل است. پرداخت‌های اضافی به علت خریدهای نسیه و مدت‌دار جزء بهای تمام شده دارایی محسوب نمی‌گردد. به مرور زمان که ارزش دارایی‌ها تغییر می‌کند این تغییر ارزش در بهای تمام شده دارایی بی‌اثر می‌باشد.

اصل تطابق هزینه‌ها با درآمدهای یک دوره

طبق این اصل هزینه‌های هر دوره از درآمدهای همان دوره باید کسر شود

اصل افشای حقایق

براساس این اصل فعالیت‌های مالی به صورت حقیقی در دفاتر حسابداری ثبت و سپس نتایج آنها در گزارشات مالی

به شکل واقعی افشا گردد.

اصول و میثاق‌های محدود کننده حسابداری

  • الف) فزونی منابع بر مخارج

    براساس این محدودیت هزینه تهیه اطلاعات و گزارشات حسابداری نباید پیش از منفعتی باشد که از تهیه آن گرفته می‌شود.

  • ب) محافظ کاری

    طبق این اصل محدود کننده می‌بایست روش‌هایی را انتخاب کرد که کمترین اثر را بر درآمدها و بیشترین اثر را بر هزینه‌ها داشته باشد.

  • ج) اهمیت

    روش‌ها و قاعده‌های حسابداری می‌بایست به گونه ای انتخاب شود که استفاده کنندگان از این گزارشات را گمراه نکند. به عبارت دیگر می‌توانیم گاهی از صحیح‌ترین روش نیز چشم پوشی کنیم.

سودمندی اطلاعات سودمندی اطلاعات