سرمایه سیستم / مقالات /

دریافت‌ها و پرداخت‌های محاسبه‌ی بهره و بازده وام و سرمایه گذاری

(0 از 5)

نه تنها حسابداران بلکه سایر افرادی که در پی دریافت وام هستند بهتر است درک دقیقی از محاسبه‌ی دوره‌ای سود و نحوه اندازه گیری بازده وام و سرمایه گذاری داشته باشند بنابراین در این مقاله قصد داریم اطلاعاتی در این زمینه در اختیار شما قرار دهیم.

دریافت‌ها و پرداخت‌های محاسبه‌ی بهره و بازده وام و سرمایه گذاری

اکثر مردم بابت وام شان بهره می‌پردازند (کارت‌های اعتباری، رهن مسکن،وام خودرو) و بهره‌ای از حساب پس انداز عایدشان می‌شود. وقتی وام می‌گیرید، باید محاسبه هزینه‌ی بهره و کاهش ارزش مبلغ قرض گرفته شده را بدانید. همچنین وقتی پس‌نداز می‌کنید باید نحوه حسابداری برای درآمد بهره و انباشت مانده‌ی پس‌انداز را بدانید و زمانی که سرمایه‌گذاری می‌کنید باید از نحوه‌ی حسابداری بازده سرمایه گذاری آگاه باشید.

نرخ‌های بهره و نرخ‌های بازده سرمایه‌گذاری همواره بالا و پایین می‌شوند. در حقیقت، بسیاری از مردم این محاسبات کلیدی حسابداری را نمی‌فهمند. اکثر مردم وقتی در مورد نحوه محاسبه بهره و نحوه محاسبه بازده سرمایه‌گذاری فکر می‌کنند، طرح‌ها و برنامه‌های خوشایندی را مدنظر دارند. بخش‌های زیر نگرانی شما را در این زمینه‌ها کم می‌کند، و تاثیر عمده‌ای بر امور مالی شخصی‌تان دارد.

دریافت وام

وام‌ گیرندگان حقیقی

هر کسی وام می‌گیرد. برای مثال وام‌های خرید خودرو، رهن مسکنوام بر مبنای مانده‌های پرداخت نشده‌ی کارت اعتباری و غیره. اغلب مردم می‌دانند که بهره مبلغی اضافی است که علاوه بر بازپرداخت اصل وام به وام دهنده پرداخت می‌شود. اما در عین حال اکثر مرد (حتی تجار با تجربه) کاملاً از نحوه محاسبه‌ی سود مطلع نیستند. وقتی پول قرض می‌کنید با شیوه حسابداری بهره موافقت کرده ‌اید، چه روش آن را بفهمید و چه نفهمید. در نتیجه باید از نکات زیر مطلع باشید:

  • اگر در سال بیش از یک قسط وام دارید، نرخ بهره سالیانه را بر تعداد اقساط وام تقسیم کنید تا نرخ بهره آن دوره، که معمولاً یک یا سه ماه است، مشخص شود. به عبارت دیگر، نرخ سالیانه عددی است که، برای بدست آوردن نرخ بهره واقعی در هر ماه یا هر سه ماه سرشکن شده است.
  • وقتی اقساط دو یا چند وام را می‌پردازید، هر پرداختی شما ابتدا از مبلغ بهره و باقی مانده‌ی وام، (اصل وام) کسر می‌شود. به اصل مبلغ که در هر دوره ارزشش کاسته می‌شود؛ استهلاک می‌گویند. مبلغ کل قرض گرفته شده باید مستهلک یا در طول مدت وام، به وام دهنده بازپرداخت شود.
  • کوتاه کردن مدت وام‌های بلند مدت، مثلا از 30 سال به 15 سال، منجر به کاهش چشمگیر کل بهره پرداختی در طول مدت وام، و در مقابل، افزایش اندک اقساط ماهیانه وام می‌شود.
  • نرخ بهره ماهیانه نباید در 12 ضرب شود تا نرخ بهره‌ی مؤثر سالیانه بدست آید؛ همچنین نرخ بهره‌ی سه ماهه نباید در 4 ضرب شود تا نرخ بهره‌ی مؤثر سالیانه تعیین شود. نرخ‌های مؤثر سالیانه، به صورت مرکب محاسبه می‌شود. مرکب به معنای پرداخت بهره به بهره است. این مهمترین عامل درک امور مالی است.

مثالی خوب برای بیان چندین مورد از این نکات، وام رهن مسکن است.

 دریافت وام مسکن

رهن مسکن

عمده‌ترین وام برای اکثر افراد درزندگی مالی رهن مسکن است. در مقایسه با وام‌های خرید اتومبیل وام مسکن تقریباً 30 سال طول می‌کشد و مبلغ قرض شده معمولاً بسیار بیشتر از وامی است که برای خرید اتومبیل پرداخت می‌شود (مگر اینکه اتومبیل پورش بخرید)

فرض کنید که تازه خانه‌ی رویایی خود را خریده اید و از وام مسکن 180,000 دلار برای 30 سال با نرخ بهره‌ی سالانه 9 درصد بهره‌مند شده اید. این وام دارای اقساط ماهیانه‌ی معادل است، لذا نرخ بهره‌ی سالیانه را به 12 تقسیم کنید تا نرخ بهره ماهیانه بدست آید که 75 درصد در هر ماه می‌شود. هر یک از 360 قسط تان چقدر می‌شود؟ چطور این مبلغ محاسبه می‌شود؟ احتمالاً فرض می‌کنید که مبلغی که وام دهنده گفته صحیح است که در این صورت کاملاً خیالتان راحت است. اما چگونه مطمئن می‌شوید؟

ماشین حساب‌های تجاری دستی نسبتاً ارزان قیمت، برای تعیین سریع پرداخت‌های ماهیانه‌ی وام در دسترس است. این ابزارهای دستی کلیدهای خاص برای محاسبه‌ی هر یک از متغیرهای وام را دارند. برای تعیین بدهی ماهیانه در این مثال، ماشین حساب دستی خود را بیرون آوردم و اعداد زیر را برای هر متغیر محاسبه کردم.

  • N = تعداد دوره‌ها
    در این مثال 360
  • INT = نرخ بهره در هر دوره
    در این مثال 75% در ماه در این ماشین حساب‌ها باید بهره به صورت درصد وارد شود، لذا باید 75% تایپ شود و نه 0.0075
  • PV = ارزش فعلی قرض گرفته شده
    در این مثال 180,000 دلار
  • FV = ارزش آتی یا مبلغ اصل بدهی پس از پرداخت آخرین قسط ماهیانه
    در این مثال صفر دلار یعنی اینکه وام کاملاً مستهلک شده و بعد از آخرین قسط وام ماهیانه تسویه شده ؛ در غیر این صورت یک جوال بدهی، در پایان وام وجود خواهد داشت
  • PMT = پرداختی هر دوره بر مبنای چهار عددی که وارد کرده‌اید
    در این مثال 1,448.32 دلار، که این مبلغی است که باید برای آن راه حل پیدا کنید و اینکه به صورت منفی ظاهر می‌شود، یعنی باید این مبلغ را هر ماه بپردازید

فرض کنید وام دهنده بهره را منظور نکرده است به عبارت دیگر نرخ بهره صفر بوده است. در مثالی که قبلا بکار بردیم بدهی ماهیانه چقدر بود؟ بدهی ماهیانه باید مبلغ 180,000 دلار تقسیم بر 360 شود یا فقط 500 دلار در هر ماه. در نرخ بهره‌ی سالیانه‌ی 9 درصد باید 1448.32 دلار در هر ماه بپردازد. این بدان معنی نیست که باید مبلغ اضافی 948.32 دلار بیشتر در هر ماه یا 11,379.85 دلار در سال برای بهره بپردازد. بهره به طرز متفاوتی محاسبه شده و نحوه‌ی متفاوت محاسبه‌ی بهره، تفاوت چشمگیری ایجاد می‌کند.

هر پرداختی وام به بهره و استهلاک اصل وام تقسیم می‌شود. برای ماه اول، مبلغ بهره 1,350 دلار یعنی (180,000 دلار مانده‌ی وام ضربدر 0.75 درصد نرخ بهره ماهیانه برابر است با 1350 دلار ) بنابراین کاهش ارزش اصل، در ماه اول، فقط 9,832 دلار است، می بینید که مانده‌ی اصل وام به کندی نزول می‌یابد و به همین دلیل است که وام 30 ساله بهره‌ی زیادی خواهد داشت. وام دهندگان جدول اقساط وام (استهلاک وام) در اختیارتان می‌گذارند. در جدول زیر مبالغ سالیانه هزینه‌ی بهره و اصل کسر شده برای وام رهن مسکن ارائه شده است.

توجه داشته باشید که تنها از ارسال بیست و سوم به بعد، وام مستهلک شده بیش از هزینه‌ی بهره‌ی سالیانه می‌شود. به عبارت دیگر باید تقریباً طی 22 سال اول بهره بپردازید. در ستون سمت راست شکل نحوه‌ی پیشروی کند مانده‌ی وام نشان داده شده است.

خلاصه‌ی 30 ساله تسویه‌ حساب وام رهن مسکن
سال اقساط هزینه‌ی بهره‌ی سالانه استهلاک یا کاهش سالانه‌ی اصل وام
1 17379.85 16150.09 1229.75
2 17379.85 16034.73 1229.75
3 17379.85 15908.55 1471.30
4 17379.85 15770.54 1609.31
5 17379.85 15619.57 1760.28
6 17379.85 15454.44 1925.40
7 17379.85 15273.83 2106.02
8 17379.85 15076.27 2303.58
9 17379.85 14860.18 2519.67
10 17379.85 14623.82 2756.03
11 17379.85 14365.28 3014.57
12 17379.85 14082.49 3297.36
13 17379.85 13773.18 3606.67
14 17379.85 13434.85 3945.00
15 17379.85 13064.78 4315.0
16 17379.85 12660.00 4719.85
17 17379.85 12217.24 5162.61
18 17379.85 11732.95 5646.89
19 17379.85 11203.24 6176.61
20 17379.85 10623.83 6756.02
21 17379.85 9990.07 7389.78
22 17379.85 9296.85 8083.00
23 17379.85 8538.61 8841.24
24 17379.85 7709.24 9670.61
25 17379.85 6802.07 10577.77
26 17379.85 5809.81 11570.04
27 17379.85 4724.46 12655.39
28 17379.85 3537.29 13842.56
29 17379.85 2238.77 15141.08
30 17379.85 818.43 16561.42
جمع 521395.46 341395.46 180000.00

امکانی که زمان گرفتن وام مسکن باید کاملاً به آن توجه کرد انتخاب وام 15 ساله به جای وام 30 ساله است. در این نوع وام رهن مسکن، قسط ماهیانه برای وام 15 ساله، 1,825.68 دلار است که 377.36 دلار در هر ماه اضافه می‌پردازید است. بهره‌ی کل، در طول 15 سال مدت وام، در حدود 149,000 دلار است که می‌شود با 34,1000 دلار بهره‌ی وام 30 ساله مقایسه اش کرد. در وام 15 ساله، در حدود 192,000 دلار در کل بهره در طول مدت وام برای شما پس‌انداز ایجاد می‌شود و خانه را از رهن درمی‌آورید و 15 سال هم زودتر تسویه حساب می‌کنید. البته باید هر ماه 377.36 دلار بیشتر بپردازید، که شاید در کوتاه مدت میسر نباشد. اما بعد از چند سال پرداخت مبلغ وام 30 ساله، می‌توانید مبلغی را که هر ماه می‌پردازید مرحله به مرحله افزایش دهید.در جدول زیر اصل بدهی و بهره‌ی سالیانه برای وام مسکن 15 ساله نشان داده شده است

خلاصه‌ی سالیانه‌ی تسویه‌ی وام مسکن 15 ساله
سال اقساط هزینه‌ی بهر‌ه‌ی
سالانه
استهلاک یا کاهش سالانه‌ی
اصل وام
مانده‌ی وام در آخر سال
1 21,908.16 15,958.55 5,949.61 17,4050.39
2 21,908.16 15,400.44 6,507.72 167,542.67
3 21,908.16 14,789.97 7,118.19 160,424.48
4 21,908.16 14,122.23 7,785.93 152,638.56
5 21,908.16 13,391.86 8,516.30 144,122.26
6 21,908.16 12,592.97 9,315.19 134,807.07
7 21,908.16 11,719.14 10,189.02 124,618.06
8 21,908.16 10,763.34 11,144.82 113,473.24
9 21,908.16 9,717.88 12,190.28 101,282.97
10 21,908.16 8,574.35 13,333.81 87,949.16
11 21,908.16 7,323.55 14,584.61 73,364.55
12 21,908.16 5,955.41 15,952.75 57,411.80
13 21,908.16 4,458.93 17,449.23 39,962.57
14 21,908.16 2,822.07 19,06.08 20,876.49
15 21,908.16 1,031.67 20,876.49 0.00
جمع 328,622.37 148,622 180,000 -

شاید بخواهید در مورد قسط ماهیانه و اینکه چگونه آن را در بودجه‌تان بگنجانید، بررسی کنید. اما علاوه بر این به الگوی بهر‌ه‌ی پرداختی در مقابل اصل وام خود در طول مدت وام دقت کنید. غفلت از بهره‌ی پرداختی در مقابل اصل وام بزرگترین اشتباهی است که وام گیرندگان مرتکب می‌شوند. همیشه باید در پی این باشید که به سرعت اصل وام را تسویه کنید و مانده‌ی وام را در نظر بگیرید.

منبع: حسابداری به زبان آدمیزاد، نوشته جان‌ای تریسی، ترجمه‌ی لاله راهدار، انتشارات هیرمند، تهران، صص 115-110