سرمایه سیستم / مقالات /

دارایی های ثابت نامشهود کدامند؟

(0 از 5)

دارایی نامشهود معادل واژه‌ی Intangible Asset و شامل دارایی هایی است که به صورت فیزیکی قابل مشاهده و لمس نمی باشند. در واقع ایده ها و اطلاعاتی که در فرآیند فعالیت تجاری حاصل شده نوعی دارایی نامشهود می باشد.

دارایی نامشهود از تحصیل حقوق و خدمات ناشی می شود. وجه نقد و یا مبالغی که جهت تحصیل آن‌ها خرج می‌شوند نوعی هزینه هستند، هزینه تبلیغات، تحقیق و توسعه و هزینه‌های آموزش سه نمونه از مخارجی هستند که برای تحصیل حقوق و خدمات هزینه می‌شوند. دارایی‌های نامشهود هم مانند تمام اموال دیگر جزو دارایی های فرد محسوب می‌شوند بنابراین هنگامی که معیارهای شناسایی دارایی را دارا باشند مخارج آن‌ها باید به حساب سرمایه گذاشته شده و هزینه نشوند. این معیارها عبارتند از اینکه این اقلام در هنگام تحصیل با تعریف دارایی مطابقت داشته باشند، قابل اندازه‌گیری باشند و مربوط، مناسب و قابل اتکا باشند.

تعریف دارایی‌های نامشهود

اکثر دارایی های نامشهود قابل شناسایی، با تعریف دارایی تطابق دارند و به میزان زیادی مربوط و مناسب می‌باشند. دارایی های نامشهود، مانند بسیاری از دارائی‌های مشهود در اغلب موارد برای اندازه‌گیری با مشکل مواجه هستند. هر چند ارزش تاریخی آن‌ها را می‌توان تعیین نمود که به اندازه بسیاری از دارایی‌های مشهود قابل اعتماد خواهد بود.

خصوصیات دارایی نامشهود حسابداری دارایی های نامشهود دارایی های نامشهود کدامند؟

الف) حق اختراع

نوعی از دارائی های نامشهود است که به دارنده حق، امکان تولید، استفاده و فروش محصول مشخصی را برای مدت معین داده و تقض آن توسط دیگران مجاز نمی‌باشد طبق ماده 33 قانون ثبت علائم و اختراعات مصوب تیر ماه 1310 مدت اعتبار ورقه اختراع بن تقاضای مخترع پنج یا پانزده و یا منتهی به 20 سال است. ولیکن در عمل تا زمانی دارای ارزش خواهد بود که منجر به کاهش هزینه‌های عملیاتی و یا فروش کالا و خدمات به قیمت بیشتر شود. اگر حق اختراع به جای خرید، توسط واحد تجاری پدید آمده باشد، بهای تمام شده آن صرفاً شامل هزینه‌های مستقیم حقوقی و هزینه‌هایی مثل هزینه ثبت اختراع خواهد بود.

ب) حق تالیف

نوعی از دارایی نامشهود که عبارتست از حق انحصاری نشر و پخش و عرضه و اجرای اثر هنری یا نوشته‌ای که به مدت عمر پدید آورنده و سی سال پس از فوت او به شخص پدید آورنده و وارث او اعطاء می‌شود. در مورد حق تالیف نیز عین حق اختراع، عمر مفید واقعی به ارزش اقتصادی آن بستگی داشته و تا زمانی دارای منافع اقتصادی خواهد بود که بازار برای انتشار اثر وجود داشته باشد.

ج) سر قفلی محل کسب یا حق کسب و پیشه

سر قفلی محل کسب نوعی از دارایی نامشهود که به موجب آن واحد تجاری به جهت تقدم و سابقه در اجاره، موقعیت محل و یا موفقیت در جذب مشتری نسبت به محل معینی پیدا می‌کند. سرقفلی محل کسب صرفاً زمانی می‌تواند به عنوان دارایی قابل شناسایی باشد که در ازای پرداخت وجه نقد یا مابه ازای نقدی تحصیل شده باشد. سر قفلی محل کسب ، معمولاً قابل استهلاک نبوده و هنگام تخلیه ملک لازم است مبلغ سر قفلی از سوی مستاجر دریافت گردد.

د) علائم و نام‌های تجاری

علائم و نام‌های تجاری نیز نوعی دارایی نامشهود است که شامل حقوقی است که قابل اجاره و واگذاری می‌باشد " علائم تجاری عبارت است از هر قسم علامتی اعم از نقش، تصویر، رقم، حرف، عبارت، مهر، لفاف و غیر آن که برای امتیاز تشخیص محصول صنعتی یا تجاری یا فلاحتی اختیار می‌شود". بهای تمام شده علائم تجاری باید معادل مبلغی که بابت خرید آن پرداخت شده یا معادل هزینه‌هایی که صرف پدید آوردن آن گردیده، در حسابها منظور گردد. مدت اعتبار علائم تجاری طبق ماده 14 قانون ثبت علائم 10 سال و بعد از آن نیز قابل تمدید است و در واقع عمر قانونی محدودی ندارد.

حق امتیاز و فرانشیز

حق امتیاز و فرانشیز مجوز استفاده از حقوق دیگران در ازای پرداخت مبلغ مشخص می‌باشد. بدین ترتیب امتیاز ساخت و حق فروش تولیدات یا انجام خدمات مشخص یا استفاده از نام و علائم تجاری به مؤسسه پرداخت کننده اعطا می‌گردد.

سرقفلی

اصطلاح سرقفلی به ویژگی‌هایی اشاره دارد که به یک واحد تجاری امکان می‌دهد تا به سبب حسن شهرت، کارایی عملیاتی، تجربه و مهارت و یا سایر عوامل، سودی مازاد بر نرخ بازده متعارف کسب کند. اگر چه ممکن است با گذشت زمان برای خیلی از مؤسسات تجاری سر قفلی ایجاد شود، اما حساباران از این بابت چیزی در دفاتر خود ثبت نمی‌کنند چرا که معتقدند تعیین مبلغ آن مستلزم اعمال قضاوتهای شخصی است و این با اصول پذیرفته شده حسابداری سازگار نمی‌باشد. اصولاً به عنوان یک قاعده کلی، سرقفلی فقط در صورتی در دفاتر ثبت و گزارش می‌شود که به مثابه بخشی از یک واحد تجاری خریداری شود. در مورد اینکه سرقفلی چگونه باید مستهلک شود و اصولاً استهلاک سرقفلی عمل صحیحی است یا خیر بحثهای متعددی توسط اندیشمندان حسابداری مطرح شده است. عده‌ای مخالف استهلاک سرقفلی و عده‌ای موافق آن می‌باشند و در عین حال بین آنان که موافق استهلاک سرقفلی می‌باشند در خصوص شیوه استهلاک آن نیز وحدت نظر وجود ندارد.

تفاوت و تشابه دارایی مشهود و غیر مشهود